26 Mart 2017 Pazar    Günün tüm haberleri       Son dakika ekle       Künye       İletişim       Reklam       Üyelik   
ANA SAYFA EKONOMİ İŞ DÜNYASI GÜNDEM FİNANS DÜNYA MEDYA SPOR MAGAZİN
İş'te Gündem Google  
 
 
 
Faiz yükü neden artıyor?
  Deniz Gökçe    31 Ekim 2006 Salı  

2007 için hazırlanan ve parlamentoya sunulan Merkezi Hükümet bütçesi oldukça eleştiri aldı. Biz bütçeyi genel yorumdan biraz daha objektif bir gözle analiz etmekteyiz, bu nedenle de eleştirilerin bir kısmına katılmıyoruz. Bütçedeki tersine dönüş, genelde harcamaların artması ve bütçe açığının 2005 yılında GSMH oranı olarak eksi 1.3 düzeyinden 2006 yılında gene GSMH oranı olarak eksi 0.5 düzeyine düşmesi sonrası 2007 yılında yüzde eksi 2.6 düzeyine çıkması sonucu eleştiri almakta.

Dün bu köşede bütçede tersine dönüşün dış kaynaklı türbülansın iç risklerle beraber faiz ve kur zıplaması yaratması ve bunun da çok tahribat yapması ile büyük ölçüde açıklanabilir olduğunu vurgulamıştım. Tabii artan, faiz dışında birçok harcama kalemi var ama, faiz çok önemli. Bugün faiz etkisinin bugünkü verilerle ne boyutta görüldüğünü ortaya koyacağız.

İç borçlarımızın yapısı Ağustos 2006 itibarıyla aşağıdaki şekilde.

Borç toplamımız 251.9 milyar YTL. Ortalama vadeye kalan süre 23.6 ay.

İç borcun 204.7 milyar YTL kısmı nakit denen yani piyasaya satılan borç senetleri. Bunların ortalama vadeye kalan süresi 21.3 ay. Toplam borcun yüzde 81 kadarı bu tip.

Piyasaya satılan bu borcun 107.5 milyar YTL'si yani toplam borcun yüzde 43 kadarı YTL sabit getirili ve vadeye 12.3 ay var. Piyasaya satılan ve değişken faizli borç ise 63.8 milyar YTL ve borcun yüzde 25 kadarını oluşturuyor, vadeye ise 35.4 ay var. Bunlar yükselen faizden etkilenecek. Döviz cinsinden olan borçlar ise 33.4 milyar YTL. Vadeye kalan süresi 23.3 ay ve toplam iç borcun yüzde 13 kadarını oluşturuyor. Bunlar da hem döviz faizinin dünyada yükselmesinden hem de döviz kurlarının yükselmesinden etkilenecekler.

Nakit dışı iç borç ise devletin diğer kamu kurumlarına verdiği borç senetleri. Mesela Ziraat Bankası'na olan kamu borçları karşılığı verilen senetler bu cinsten. Ağustos 2006 itibarıyla bunların toplamı 47.1 milyar YTL. Vadeye kalan süresi 33.3 ay ve toplam borç içinde yüzde 19 ağırlığı var. Bunların çoğu YTL ve değişken faizli. Toplam 45.4 kadarı YTL cinsi, toplam 1.7 YTL kadarı, yani çok küçük bir miktarı dövize endeksli. Burada da YTL faiz yükselmesinden etkilenme görülecek.

Yukarıda verdiğim sayılar faiz ve kur riskinin önemli olduğunu vurgulamak için verildi.

Şimdi ise türbülans esnasında görülen iç borç hareketlerini bir tablo haline getirelim. Görüldüğü gibi borçlar türbülansta YTL olarak çok az artmış, ama döviz kuru etkisi, YTL değer kaybettikçe iç borcu azaltıyor, YTL değerlendikçe de iç borcun dolar değerini yükseltiyor. Bu da esas tahribatın faiz kanalı ile geleceğini gösteriyor.

Hazine tarafından yapılan hesaplamalara göre türbülans kaynaklı faiz ve kur zıplamasının etkisi faiz yükü açısından büyük tahribat yapmış bulunuyor. Bu etkinin boyutu aşağıdaki tabloda özetleniyor.

Bu tablo dikkatle incelenmeli. Kamunun ödeyeceği reel faiz 2006 Nisan ayından 2006 Temmuz ayına kadar yükseliyor. Toplamda bu zıplama nisana göre beş puana kadar çıkıp temmuz ayında nerede ise dört puana kadar inse de, döviz veya dövize endeksli borçların faizlerindeki devasa reel faiz yükselmesine dikkat etmek gerekiyor. Bu tahribat da 2006 yılının ilk yarısında ödenmedi, 2006 sonunda ve 2007 yılında ödenecek! Bu nedenle de bütçede faiz yükü arttı, bu da planlanan bütçe açığını yukarı doğru oynatan en önemli faktörlerden biri!

Her gün cart curt cari denge yazısı patlatarak risk algılamasını artıran yazar çizer takımına duyurulur!

Akşam


Bu yazı 751 defa okunmuştur.
 Yorumlar  -   Yorum Ekle                        Toplam 0 yorum var.  Tümünü göster

Bu yazı henüz yorumlanmamış...


 Yazarın Diğer Yazıları
 
  Yazarlar
Şükrü Kızılot

Sosyal güvenlik 2007’de de kara delik
 
Reha Muhtar

Medya-Siyaset-Ticaret
 
Yılmaz Özdil

Al sancak Alsancak'ta
 
Mahmut Övür

'Vahşi milliyetçilik yükseliyor'
 
Cengiz Çandar

Hrant’ın katili Ogün olmayabilir mi?
 
Soner Yalçın

Demokrat Parti’nin ’balans ayarı’
 
Mehmet Altan

Biraz daha gayret...
 
Yavuz Donat

"Cumhur" ne diyor?
 
Hasan Cemal

Çankaya, TÜSİAD, Baykal!
 
Mehmet Barlas

Sadece "Terörle mücadele" gündemli bir siyaset olamaz...
 
Yalçın Doğan

Dünyada en iyi korunan kişi
 
Hurşit Güneş

Gordon Brown ile Tayyip Erdoğan farkı
 
Salih Neftçi

TCMB ve faizler... Ve ‘kaz’
 
İsmail Küçükkaya

Türkiye'nin radikalleşmesi
 
Metin Münir

Hey çocuklar! Ben rap’çi oldum!
 
Bekir Çoşkun

İzmir’de deli dalgalar...
 
Prof. Dr. Aydın Ayaydın

Ülker, Petkim ihalesinde Efes'le birlikte ter dökecek
 
Meliha Okur

Irak'ta Saddam yönetimin devrilmesinin nedeni...
 
Şamil Tayyar

İspatlamazsan şerefsizsin
 
Engin Ardıç

Atatürk üşümez, acıkmaz, yorulmaz
 
Can Dündar

Anadolu’da seks patlaması
 
Güler Kömürcü

Yeni şifre; Suryoyo
 
Serhan Ada

Karadikenin cinsiyeti
 
Emin Çölaşan

Sözcü’nün kitabı ikinci bölüm
 
Sami Kohen

Özür krizi
 
Ali Saydam

Kim olursan ol, yine de ölç!
 
Deniz Gökçe

Meğer Çin'in de kamu borcu çok büyükmüş
 
Şelale Kadak

Kazanan bir takımı değiştirmek aptallık olurdu!
 
Mehmet Ali Birand

Barzani bizi neden bu kadar sinirlendiriyor?
 
Fatih Altaylı

Yayına devam
 
Ergun Babahan

Vatan haini
 
Oktay Ekşi

Gül’ün müjdeleri...
 
Murat Yetkin

MİT'ten 80'inci yılında önemli uyarılar
 
Enis Berberoğlu

Saddam, idamdan 2 gün önce korkudan bayılmış
 
Ahmet Hakan

Her şeyin bedeli var
 
Hıncal Uluç

İş dünyası aslında ne istiyor?..
 
Ahmet Kekeç

Ölçtürün, bakalım ne kadar hainsiniz!
 
Onur Baştürk

Striptizci Aylin e yardım eli
 
Ertuğrul Özkök

Sarmaş dolaş Federasyon Başkanı
 
Serdar Turgut

Penis özgürdür ama kırılgandır
 
  En Popüler Haberler
 
  Hava Durumu
  İstanbul
Pazar Pazartesi  Salı 
7 / 10 °C 5 / 12 °C 4 / 14 °C
 
 
  Üye Girişi
  Üye Adı :
  Şifre :
 
Üye Ol
Şifremi Unuttum
 
 
 
ANA SAYFA   |   GÜNÜN TÜM HABERLERİ   |   ARŞİV   |   ZİYARETÇİ DEFTERİ   |   KÜNYE   |   REKLAM   |   İLETİŞİM

İş'te Gündem'nda yayınlanan her türlü yazı ve haber kaynak belirtilmeden kullanılamaz.  Sayfalarımızda kaynak belirtilerek yayınlanan haberler ilgili kaynağa aittir ve bu haberlerin kopyalanması durumunda, tüm sorumluluk kopyalayan kişi / kuruma ait olacaktır. Başka kaynak veya gazeteden alıntı yazarlar ve site yazarlarına ait yazılardan dolayı İş'te Gündem sorumlu tutulamaz.